Kultura

Meñakoz: Sopelako udaberriko jaia

Kategoria gurasoa: Sopela Kategoria: Kultura Noiz sortua: Astelehena, 31 Martxoa 2014 Argitaratua: Astelehena, 31 Martxoa 2014

udaberriko jaiaIgandean, apirilak 6, "Meñakoz erakunde kulturala"k udaberriko jaia ospatuko du udaletxeko plazan 12:00etatik aurrera (euria egingo balu jaia Jauregizar plazako aterpean izango da). Hasiera emateko albokalariek eta txalapartariek joko dute, ondoren pandero-joleek, 13:00etan Eguzkilorearekin euskal dantzak eta bukatzeko, 13.30etik aurrera erromeria.

Jaiarekin batera pintxo-potea egongo da euro baten trukez, eta Meñakozek eskaera egin du baserritarrez jantzita parte hartzeko.

Meñakoz: Kultura eta euskara sustatu nahian Sopelan

“Meñakoz erakunde kulturala” ezaguna da Sopelan antolatzen dituen erromeria arrakastatsuengatik; baina honez gain, beste hainbat ekintza eta jardunetan lanean ari da buru-belarri, esate baterako, Meñakoz erakundearen babesean “Eguzkilore” umeen dantza taldea dago, nagusien dantza taldea, Sopelako panderojoleak eta Berbalapiko berbalagun familiarra. Lau taldeon artean, osotara, berrehun partaide inguruk osatzen dute Meñakoz.

Taldearen helburua Sopelan gure hizkuntza eta gure kultura sustatzea izanik, udaberriko jaia ospatzeri ekin dio Meñakozek antzineko ohiturak gaurkotzeko asmoz. Sopelan ohitura izan da udaberria hasten zenean abadea laborari zein baserritarrekin elkartzea, Munarrira igo eta bertan otoi egitea urte horretako uztak oparotsuak izan zitezen. Herrira bueltatzen zirenean, “katu-kakak” izeneko kanpai hotsak jotzen zituzten.

Add a comment
0
0
0
s2smodern
powered by social2s

Martxoa Sopelan…

Kategoria gurasoa: Sopela Kategoria: Kultura Noiz sortua: Astelehena, 03 Martxoa 2014 Argitaratua: Astelehena, 03 Martxoa 2014

kurtzioInauteriaz gain, badago zer egin eta zer ikusi martxoan zehar Sopelan:

Martxoaren 13an (osteguna) 18:00etan genero ikuspegiko zinea, “Potiche” pelikula. Kurtzio Kultur Etxean. Sarrera doan.

Martxoaren 16an (igandea) 19:30ean ”Sopela izena eta izana” ekitaldia Ruper Ordorikarekin. Kurtzio Kultur Etxean. Sarrera doan.

Martxoaren 21ean (ostirala) 21:00ean kontzertua ”Doc Friends”-ekin: country, bluegrass, gospel... Kurtzio Kultur Etxean. Sarrera doan.

Martxoaren 22an, larunbata 19:30ean umorezko antzerkia gazteleraz. Kurtzio Kultur Etxean “La última oportunidad” lana Julian Iantzi eta Gurutze Beitiarekin.  Sarrera 9 euro.

Martxoaren 23an (igandea) 18:00etan umeentzako zinea "Kerity, ipuinen etxea” pelikula pantailaratuko da. Sarrera doan.

Martxoaren 26an (asteazkena) 19:00etan mahai ingurua Sopelako Hondakinen Kontseiluak antolaturik: Hondakinak kudeatzeko sistema ezberdinak. Kurtzio Kultur Etxean. Sarrera doan.

Martxoaren 27an (osteguna) 18:00etan genero ikuspegiko zinea, “Seis puntos sobre Enma” pelikula. Kurtzio Kultur Etxean. Sarrera doan.

Martxoaren 30ean (igandea) 10:30etatik aurrera herri lasterketa (cross popular) udaletxeko plazan. Izena emateko epea martxoaren 17tik aurrera.

Honez gain martxoaren 8aren inguruan hainbat ekitaldi antolatuko dira eta martxoaren 29an (larunbata) Esaera zaharren XXI: txapelketa.11:00etan udaletxeko plazan hasita, herri bazkaria eta bertso saioa egun osoan. Informatuko da jarduera bi hauetaz.

Add a comment
0
0
0
s2smodern

¿Sopela? ¡Si siempre se ha dicho Sopelana!

Kategoria gurasoa: Sopela Kategoria: Kultura Noiz sortua: Azteazkena, 26 Otsaila 2014 Argitaratua: Azteazkena, 26 Otsaila 2014

galderaReproducimos en su totalidad el artículo de opinión publicado hoy (26 de febrero) en Deia y firmado por Xabier Kintana, miembro de Euskaltzaindia:

 

SEGÚN hemos podido leer en la prensa de estas últimas semanas, un municipio vizcaino ha decidido cambiar de nombre. La forma castellana hasta ahora vigente, Sopelana, ha pasado a denominarse oficialmente, por decisión de su ayuntamiento, Sopela. En general, el cambio ha sido acogido favorablemente por los vecinos, pero también ha habido personas que, al ser preguntadas por ello, han manifestado su extrañeza, argumentando que siempre la han conocido como Sopelana. Otro tanto se podría decir sobre denominaciones como Lejona o Fruniz (en lugar de las formas actuales Leioa y Fruiz) Y ello es cierto, pero... no es toda la verdad, pues se nos olvida un detalle: añadir en qué lengua se decía y escribía así. Es indudable que esas personas no mienten al afirmar que ellas siempre han oído y dicho Sopelana, pero falta añadir "siempre expresándose en español".

La realidad es que los habitantes vascohablantes de la zona, tanto de este municipio como los de los pueblos vecinos, utilizan la palabra Sopela para denominarlo, diciendo: Sopelan bizi da, Sopelara noa, Sopelatik hona etorri gara... en lugar del castellanismo Sopelana. Esa ha sido la razón de que la corporación municipal, de acuerdo con el dictamen de la Real Academia de la Lengua Vasca Euskaltzaindia, haya decidido adoptar el topónimo vasco como nombre oficial de esta localidad de Uribe Kosta.

La cultura básica comienza por saber las cosas de nuestro entorno, el nombre genuino y popular de nuestro pueblo y no se trata de un caso aislado. Lo mismo ha ocurrido en los municipios vizcainos de Fruiz, Galdakao, Laukiz, Leioa, Lemoa, Lemoiz u Otxandio. Si nos fijamos un poco, en todos ellos se da un mismo fenómeno fonético: se ha perdido una 'n' entre las vocales. Podemos encontrar muchos más ejemplos de ello a lo largo de toda la geografía vasca. Así, en Álava, Miñao (en castellano Miñano), Zerio (cast.. Ceriano); en Gipuzkoa, Arroa (cast.. Arrona), Oikia (cast.. Oiquina), Lazkao (cast. Lazcano) o en Navarra, Alduate (cast. Aldunate), Dorrao (cast. Torrano) o Taxoare (cast. Tajonar). Como salta a la vista, la pérdida de las antiguas enes simples intervocálicas es una característica típica del euskara, y, curiosamente, también del portugués. No olvidemos que el actual nombre de Lisboa procede de la anterior forma Lisbona, que en el pasado se utilizaba en castellano. Esa ene perdida se mantiene, no obstante en las formas inglesa y francesas: (ingl. Lisbon, fr. Lisbonne).

Volviendo al tema, tal como nos enseña la filología vasca, en el euskara antiguo existían dos tipos de enes. Una de ellas era similar a nuestra ene actual, que por evolución ha desaparecido en vasco moderno (koroa- corona, katea-catena 'cadena', limoi- limone), ardao-ardano, o bien pervive en forma de 'h' aspirada en los dialectos vascos del norte de los Pirineos, como se ve en las palabras ahate-pat (lat. anate), ohore-honor (lat. honore). Existía, además, otra ene, más fuerte, escrita generalmente como N mayúscula, que en el vasco de nuestros días se ha convertido en n normal, y que aparece en palabras como anaia-hermano, en el nombre propio Eneko, o en las palabras ene-mío o kana-caña... Hay constancia de que este fenómeno comenzó a producirse hace ya más de mil años y respecto al nombre del municipio aparecen documentadas las formas Sopela (apellido ya citado en 1820), y el topónimo local Sopelabaso 'bosque de Sopela'.

Desgraciadamente, hasta finales del siglo pasado, los vascos no hemos tenido opciones de aprender nuestra lengua e historia propias en la escuela oficial y por ello resulta habitual, aunque injusto, que la mayoría de nuestra gente ignore la cultura y tradiciones de su propio país. Por ello, al recuperar el patrimonio cultural del pueblo, como ha hecho esta vez el ayuntamiento al declarar oficial el nombre vasco del municipio, sería bueno explicar de igual manera, si es que aún no se ha hecho, la historia y razones del cambio, para el conocimiento de todos los vecinos.

Pensemos, por otra parte, que la cultura básica comienza por saber las cosas de nuestro entorno y que no es buena señal, por poner un ejemplo, que sepamos situar en el mapa lugares tan lejanos como Katmandú, Manila o Tegucigalpa, mientras ignoramos el nombre genuino y popular del nuestro domicilio habitual.

Add a comment
0
0
0
s2smodern

Sopela inauteriaz blai: ondo pasa eta dastatu 3000 karolina …

Kategoria gurasoa: Sopela Kategoria: Kultura Noiz sortua: Astelehena, 24 Otsaila 2014 Argitaratua: Astelehena, 24 Otsaila 2014

koadrilak

 

Asteburu honetan inauteriak ospatuko dira Sopelan Koadrilen Koordinakundeak eta Udalaren laguntzarekin.

Martxoaren batean, larunbata, Gazte Koadrilen Koordinakundeak Urkoko polikiroldegian bazkaria egingo du. Bazkarian parte hartzeko, osteguna arte Laiak eta Irubide tabernetan daude salgai sarrerak 7 euroren truke. Bazkaria bukatutakoan Larrabasterratik hasita eta Sopelan bukatuta tabernetatik poteoa egingo da.

18:30ean TXOKOLATADA izango da eta 20:00etatik aurrera, AKERBELTZ taldearekin ERROMERIA udaletxe plazan.

 

  

Honez gain Karolina egunakarolina

Egun honetan ere, martxoak 1, Bizkaiko VII. Karolina Egunaren ospakizuna helduko da Sopelara. Bizkaiko Gozogintza Elkarteak eta Sopelako Salerosle Elkarteak antolaturik Sopelako Udalaren lankidetzarekin.

Aurreikusitako programa 11:30ean hasiko da, ludoteka eta umeentzako tailerrekin; txu-txu trena eta giroa alaitzeko, kalez kale fanfarria bat ibiliko da. Hala eta guztiz ere egun honen ekitaldirik garrantzitsuena goizeko 12:00etan helduko da, Karolina Egunaren  ospakizunarekin. Momentu horretan 3.000 karolina baino gehiago banatuko dira debalde udaletxe plazan.

Martxoaren 2an, igandean, desfilea eta diskoteka izango da 18:00etatik aurrera, Urko kiroldegian. Desfilean parte hartzeko izena emateko epea otsailaren 28an bukatuko da, gaueko 20:00etan, Sopelako Kurtzio Kultur Etxean. Lehiaketan parte hartuko dutenen artean haibat sari banatuko dira adinen araberako taldeetan banaturik: (0-6 urte / 7-12 /  13-20 eta azkenik  21 urtetik aurrera.

 

panderojoleak 

 

 

 

 

Azkenik, martxoaren 7an Meñakoz Kultur Elkarteak sustaturik Sopelako panderojole taldearen ekimena 19:00etan frontoitik abiaturik.

Add a comment
0
0
0
s2smodern

Munarri: hain gertu, hain ezezaguna. Gure historioan murgilduz

Kategoria gurasoa: Sopela Kategoria: Kultura Noiz sortua: Larunbata, 08 Otsaila 2014 Argitaratua: Larunbata, 08 Otsaila 2014

munarriSopelako Udalak sei informazio-panel jarri ditu herriko gune ezberdinetan, auzokide eta bisitariei herriko leku erakargarrien inguruko informazioa emateko asmoz. Sei panel hauetariko hiru hondartza inguruetan jarri dira (Barinatxe, Atxabiribil-Arriatera eta Meñakoz) amildegien ibilbidea jarraituz; beste panel batek Burdin Hesiaren inguruko informazioa emango du eta azkena Munarriren ibilbidearen hasieran dago, Fraidemenditik gertu.

Gune guztiak ezagutu beharrekoak dira; baina sopeloztar askorentzat, agian, ezezagunena izango da Fraidemendiko Munarrikoa. Interesgarria delakoan udalak emandako informazioa argitaratzen dugu:

“Izenak berak bizkaieraz ondo adierazten duenez, harrizko monolito hori mugarri bat da, leku zehatz hori mugatzeko erabilitako seinale bat. Molde piramidaleko harri bat da, 1,27 metroko garaiera duena eta 1,66mko zirkunferentzia bat. Azala oso higatuta dagoen arren, oraindik ere harriaren lanketa antzeman daiteke, bereziki lau aldeko irudi errepikatu bat, aurpegi bat gogora ekar dezakeena lausoki. Zer adierazi nahi dute aurpegi horiek eta zergatik kokatu zen toki horretan munarri hori?

Bene Markaidari eskerrak eman behar zaizkio; izan ere, harrian interesatu zen eta haren jatorriari buruz galdezka hasi zitzaien Sopelako adinakoei. Horri esker jakin ahal izan dugu orain dela 80-90 urte inguru ohitura zela maiatzeko gurutze egunean (maiatzaren 3an) prozesio bat edo erregute bat egitea San Pedroko elizatik toki horretaraino. Goizean goiz abadea, eskolako umeak eta pertsona heldu batzuk Munarriraino igotzen ziren, letaniak kantatzen. Behin bertan egonda, harriari argizariz egindako gurutze batzuk jartzen zizkioten eta bertatik abadeak Sopelako landak bedeinkatzen zituen. Herrira itzultzean, elizan kanpaiak jotzen zituzten, joaldi berezi bat emanez, laburra eta azkarra (horri “katu-kakak” irizten zioten). Kasu batzuetan erregute horiek lehorteetan errepikatzen ziren.

Ugaria da Fraidemendiko monolito higatuak gordetzen duen historia eta mitologia, baina beste ezusteko bat ere emateko prest dago oraindik; izan ere, harri lanketaren gaineko susmo eta iritzi askoren ostean, ondare arloko adituek zehaztu dute egitura hori gotiko berantiarreko pinakulu bat dela (XV-XVI. mendea).

Pinakuluak arkitektura gotikoaren eraikuntza elementu bereizgarriak dira. Elizak sendotzen zituzten kontrahormen goiko apaindura ziren. Haien zeregina zen elementu horiei sendotasuna ematea, eta, era berean, altura handiago baten sentsazioa, eraikina egonkortuz. Zein elizatik iritsi zen pinakulu hori? Zergatik kokatu zuten Fraidemendiko gailurraren bakardadean? Zein aldare edo monolito ordezkatu zuen? Antza denez, baten batek erabaki zuen hau bezalako leku garrantzitsu batek monolito artistikoagoa behar zuela... Beharbada urrunetik iritsi zen, gutxi direlako Euskal Herrian halako apaindura eta edergarri gotikoak dituzten elizak... Munarriak oraindik ere jakitera eman beharreko sekretuak gordetzen ditu.

Add a comment
0
0
0
s2smodern
  • ¿Sopelana o Sopela?

    En torno al debate sobre la denominación de nuestro pueblo venimos a aportar un par de documentos interesantes: uno es lel propio dictamen de Euskaltzaindia al respecto y otro, la aportación de Xabier

    Gehiago irakurri...
  • Sopela.net

    “Sopela.net” ekimen xumea da, baina helburu argia du: Sopelaz informatu, Sopelaz hausnartu, Sopelako herriari zerbitzua eman eta sopeloztarroi lekutxo bat eskaini haien artikuluak, iritziak eta ekarpenak plazara ditzagun.

    Gehiago irakurri...
  • Datu batzuk

    Sopela (honelaxe esaten diogu euskaldunok gure herriari, eta honelaxe onartzen du Euskaltzaindiak) Euskal Herria osatzen duen zazpi lurraldeetariko batean kokatzen da, Bizkaian hain zuzen ere.

    Gehiago irakurri...